Rozmowa z... firmą Tereny do gier | Conversation with... Terrains4games company

Firma Tereny do gier jest producentem akcesoriów terenowych do gier bitewnych w skalach 28 mm i 15 mm, świadczy także usługi odlewnicze dla innych producentów. Okazją do przeprowadzenia tego swoistego wywiadu było wydanie pierwszych czterech zestawów w nowej serii modeli pojazdów pancernych w skali 15 mm.

Terrains4games company is a manufacturer of terrain accessories for wargames in 28 mm and 15 mm scale and provides casting service for other companies too. Few days ago Terrain4games has launched its first 15 mm scale models of armoured vehicles and I think this is good reason to pass some questions from players...

- Skąd w ogóle wziął się pomysł wydania serii pojazdów żywicznych z tego okresu? Na rynku są duzi producenci, tacy jak Battlefront, Zvezda czy Plastic Soldier Company?
- Produkcja modeli broni pancernej nie jest dla nas celem samym w sobie, to część szerszego planu, w którym mieszczą się nowe makiety, modularny system budynków w skali 15 mm oraz docelowo - własny system bitewny.

- How did you came up with a idea of releasing range of the resin vehicles from the WW2? There are big manufacturers producing this kind of vehicles already, like Battlefront, Zvezda or Plastic Soldier Company? 
- Resin models of armoured vehicles are not the end for us. This is part of the bigger plan - new terrain accessories, system of modular buildings in 15 mm scale and - as a final goal - our own wargame.

- Jak nowe modele wyglądają skalowo - prawdziwa 1:100 czy są do czegoś skalowane (15mm). (Pytanie: AWu)
- 1:100.

- What is the true scale of the models? Is it 1:100 or are they 15 mm? (Question: AWu)
- 1:100.

- Co decyduje o dziwnym doborze modeli - co by nie mówić, aż do zakończenia wojny Firefly nie jest modelem szeroko rozpowszechnionym. Hetzer - jeszcze rozumiem, łapie się na Powstanie Warszawskie, Jagdpanther to ładny ale niszowy sprzęt. Tylko T-34/85 można zaliczyć do kategorii sprzętu podstawowego, biorącego udział w masie konfliktów powojennych. Pytam więc o logikę doboru i kolejność wydawania modeli? (Pytanie: AWu)
- Pierwsza seria początkowo miała liczyć dziesięć pojazdów,  postanowiliśmy jednak zmniejszyć liczbę modeli do pięciu. Jeden model poległ w produkcji, zostały cztery. Modele reprezentują różne kategorie. T-34/85 to tzw. czołg podstawowy, którego gracze potrzebują w dużej liczbie. Jagdpanther to model pojazdu większego i elitarnego. Hetzer jest miłą alternatywą dla StuG-ów. Sherman Firefly został opracowany jako czołg dla Brytyjczyków czy Polaków, mogący nawiązać walkę z Panzerami V wzwyż. Oczywiście, moglibyśmy wydać same czołgi podstawowe - Sherman, PzKpfw IV, T-34/85, i - na przykład - Cromwella. Istnieje jednak szansa, że czołgi podstawowe każdy gracz posiada już w dużej liczbie. Chcieliśmy sprawdzić reakcje graczy na nowy produkt na rynku - czy zapotrzebowanie będzie większe na droższe modele (Jagdpanther), czy też większą popularnością będą cieszyły się czołgi podstawowe w rodzaju T-34/85.

- What is a logic behind strange choice of models - Sherman Firefly was hardly widespread till the end of the war. Hetzer - ok, I got it, it took part in the Warsaw Uprising, Jagdpanther is nice but not widespread tank destroyer. Only T-34/85 may be counted as basic vehicle, which may be used in many conflicts after the World War Two too. So, my question is - why these vehicles? (Question: AWu)
- We thought about releasing ten models first but then decided to limit first wave to just five. One of the models didn't make it through the first works so we were left with four. Models represent different categories. T-34/85 is main tank, always needed in large numbers by players. Jagdpanther is a bigger, more "elite" kind of vehicle. Hetzer is a nice alternative for StuGs. Sherman Firefly was launched as a British or Polish tank able to effectively counter German PzKpfw Vs tanks. We could, of course, launch just main tanks - Sherman, PzKpfw IV, T-34/85 and, let's say, Cromwell. But there is a huge chance that most players already own large numbers of such tanks. Additionally, we want to check players' opinions. Will bigger and more expensive models (like Jagdpanther) be popular, or maybe main tanks, like T-34/85 will be the way to go.

- Czy będzie sprzęt tylko z czasów II wojny światowej, czy też planowany jest także sprzęt późniejszy, np. pojazdy LWP? (Pytanie: AWu)
- Z zainteresowaniem przyglądamy się wzrastającej wśród graczy popularności konfliktów po II wojnie światowej, maszyny z okresu Zimnej Wojny to, obecnie, w większości biała plama w skali  15mm. Zobaczymy.

- Do You plan to release just WW2 related models or maybe some vehicles from later years too, for example vehicles of Polish People's Army? (Pytanie: AWu)
- We are closely following wargamers' interests and rising popularity of post World War Two conflicts is known to us. Vehicles from Cold War era aren't popular amongst producers of 15 mm scale kits, with some notable exceptions. We will see how the things will turn out.

- Czy firma zamierza ograniczać się jedynie do sprzętu pancernego? (Pytanie: fanir)
- Nie, produkujemy coraz więcej makiet w skali  15 mm, wprowadzimy także akcesoria i figurki w tej skali.

- Will company limit itself just to the models of armoured vehicles? (Question: fanir)
- No, we are making more and more 15 mm scale terrain accessories and we will start producing accessories and miniatures in this scale soon too.

- Jakie inne modele są w planach firmy? (Pytanie: fanir)
- PzKpfw IV, PzKpfw V, PzKpfw VI, KW-1, KW-2, PzKpfw 38(t), Sherman - te są już opracowane. Później zapewne modele transporterów SdKfz 251, StuGi, ISy, drobnoustrojstwa w rodzaju jeepów i carrierów. 

- What other vehicles may we expect soon? (Question: fanir)
- PzKpfw IV, PzKpfw V, PzKpfw VI, KV-1, KV-2, PzKpfw 38(t), Sherman - these models are ready. We will make SdKfz 251, some StuGs, IS series tanks and small vehicles like jeeps and carriers later too.

- Czy modele będą wydawane według jakiegoś określonego schematu, czy też będą to losowo wybrane pojazdy z całej wojny? (Pytanie: fanir)
- Wybieramy modele z okresu całej wojny, ale dominuje okres określany wśród graczy jako "Late".

- Will models be released according to some schedule or it is just a random list containing vehicles from whole World War Two? (Question: fanir)
- We choose models of vehicles from the whole period of WW2 but "Late War" will dominate certainly.

- Czy planowane jest wyprodukowanie akcesoriów terenowych pokazujących czołgi w pozycjach "hull down"? (Pytanie: vonGottschall)
- Tak.

- Are you planning any "hull down" terrain for the tanks? (Question: vonGottschall)
- Yes.

- Chętnie zobaczyłbym gotowe podstawki piechoty, symulujące teren zalesiony, z wklęsłymi miejscami do wstawienia figurek piechoty z Battlefrontu lub innych firm. Dotyczy to także zarośli, terenów skalistych. Byłoby to przydatne dla ludzi tworzących armie działające w konkretnym terenie, np. Normandii, Sycylii, Ardenach, itp. Czy jest szansa na coś takiego? (Pytanie: vonGottschall)
- Nie myśleliśmy o tym wcześniej, ale pomysł jest ciekawy, do przemyślenia.

- I would love to see pre-made stands for infantry that reflect wooded terrain (these would have indentations for infantry miniatures). Same thing for hedgerow terrain or for rocky/mountainous areas. This would aid those of us looking to have armies for specific theaters, such as Normandy, Sicily, Ardennes, etc. (Question: vonGottschall)
- We didn't think about such stands but this is something to think over. Interesting idea certainly.

- Czy planowane jest wydanie zestawu dodatków/akcesoriów do czołgów dostosowanego dla każdej narodowości? Czy planowane są ewentualne zestawy dodatkowego "opancerzenia", takie jak używane przez Amerykanów na shermanach - cegły, dodatkowe płyty metalu, worki z piaskiem, itp? (Pytanie: vonGottschall)
- Tak, chcemy wprowadzić  zestawy waloryzujące nasze modele. Na pierwszy ogień pójdą dowódcy wyglądający z wież. Potem pojawią się wszelkiej maści improwizowane pancerze - od gąsienic i worków z piaskiem, do wszelakich innych klamotów wożonych na pancerzach.

- Are you planning any stowage/accessories for tanks specific to each nationality? Also, are you planning any ad hoc armor supplements, such as when Americans added to their Sherman tanks items (bricks, extra metal, sandbags, etc.)?
- Yes, we want to release additional sets with accessories of many kinds for our models. First - tank commanders looking out of hatches. Then we will release all kinds of improvised armour - from spare track links and sandbags, to bricks, sheets of metal, etc.

- Czy w planach jest może wydanie figurek piechoty, przynajmniej takiej, która nie pojawia się u innych wydawców? Mam na myśli włoskich Alpini w hełmach lub kapeluszach, piechotę hinduską, brazylijską, Polaków z okresu od kampanii włoskiej, partyzantów filipińskich/azjatyckich, partyzantów z Europy Wschodniej/Południowej, itp. (Pytanie: vonGottschall)
- Być może. Na razie skupiamy się na czołgach i makietach.

- Any plans for infantry figures or at least plans for figures rarely seen by other makers? I am thinking Italian Alpini in hat or helmet, Indian infantry, Brazil, Late War Polish (Italian Campaign and onwards), Filipino/Asian Guerillas, Eastern/Southern European Partisans, etc.? (Question: vonGottschall)
- Maybe. We want to focus on tanks and terrain first though.

- W związku z moim zainteresowaniem systemem "Flames of War" i jego wydawcą, firmą Battlefront, będącą przodującą firmą, jeśli chodzi o drugą wojnę światową w skali 15mm, chciałbym zapytać jak zamierzacie zachęcić potencjalnych klientów do zakupu właśnie waszych produktów (zamiast pięknie wydanych, opakowanych w pudełka produktów w/w firmy)? Czy ceną, czy może lepszą jakością? Może po prostu czymś, co można sprawdzić do "alternate pose"? Plastic Soldier Company i (przede wszystkim) Zvezda radzą sobie ceną, a jak będzie z Waszymi modelami? (Pytanie: badjaq)
- Naszym celem jest osiągnięcie najwyższej jakości modeli - w rozsądnej cenie, niższej o ok. 2 euro od cen wiodącego producenta. Nie ujmując nikomu - modele pojazdów w skali 15 mm, powstałe w tradycyjnym rzeźbieniu, zawsze będą mniej szczegółowe od tych zaprojektowanych w 3D. W ten sposób osiągamy wyższą ostrość szczegółów (np. realistycznie wyglądające gąsienice) niż większość żywicznych modeli dostępnych na rynku. Co więcej, możemy jeszcze to podciągnąć.  PSC i Zvezda produkują śliczne modele - ale nie każdy lubi lekki plastik. Odlewając modele w żywicy, nasz T-34/85 nigdy nie osiągnie ceny modelu ze Zvezdy - sam materiał, którego używamy, jest wielokrotnie droższy.

- As I'm deeply interested in "Flames of War" game and products of Battlefront, which is leading company producing World War Two miniatures and models in 15 mm scale, I would like to ask how do you want to encourage gamers to buy your products (insted of great looking, boxed sets from Battlefront, for example)? Will it be price? Or maybe better quality? Or maybe something which may be described as "alternate pose"? Plastic Soldier Company and Zvezda compete having lower prices - what is your strategy in this regard? (Question: badjaq)
- Our goal is to reach best possible quality - for reasonable price, about 2 EUR lower then price of the same model produced by leading manufacturer. Models designed as a traditional sculpts or masters built in a traditional way will always be less detailed then models designed in 3D. Ours 3D-designed models will have better and more defined details (realistic tracks, for example) then most currently available resin models. More - we still can make it even better, still there is a room for improvements here. PSC and Zvezda are producing really nice models - but weight of the plastic model doesn't suit many players. With models casted in resin, as we do, price of our T-34 won't be as low as plastic Zvezda's model. Resin itself is many times more expensive then plastic. 

- Ponadto chciałbym zapytać, jakie będzie tempo wydawania modeli pojazdów (ile na miesiąc)? (Pytanie: badjaq)
- Do końca roku planujemy wydać drugą serię naszych modeli - sześć kolejnych. Będą to PzKpfw IV, PzKpfw V, PzKpfw VI, KW-1, KW-2, PzKpfw 38(t), Sherman - lista może ulec jeszcze niewielkim zmianom. Tak naprawdę, tempo wprowadzania modeli zależeć będzie od reakcji rynku.

- I would also like to know how often new models will be released (how many every month)? (Question: badjaq)
- We plan to release second wave of our models till the end of this year. Six models - PzKpfw IV, PzKpfw V, PzKpfw VI, KV-1, KV-2, PzKpfw 38(t), Sherman. This list may change a little bit still. Schedule of new releases depends on players' reactions to our first models though.

- Witam serdecznie! O ile bardzo cieszy pojawienie się polskiego producenta, który robi nieźle wyglądające modele w całkiem przystępnej cenie, o tyle zastanawia fakt, iż prezentowane modele nie są tzw. "produktami pierwszej potrzeby".  Obawiam się, że nie napędzą one koniunktury w wystarczającym stopniu (poza T-34/85 nie są to modele używane przez każdego, a Firefly używa się w grze w góra trzech egzemplarzach). Czy możemy (a jeśli tak, to kiedy) spodziewać się modeli z kategorii "niezbędne" (Stug III/IV, PzKpfw IV, Sherman, ISU, SdKfz 231, halftrack M3A1, SdKfz 251 itd.)? (Pytanie: Bartosz Cieśla)
- Pierwszą serią badamy reakcje graczy na nasza ofertę. Po przeanalizowaniu reakcji rynku wypuścimy  drugą serię.  Podana wcześniej lista modeli, jakie planujemy wydać, może się jeszcze zmienić. Na razie wnikliwie czytamy wszystkie opinie, komentarze i pytania.

- Hello! I would like to say that I really like that there is a new Polish manufacturer, releasing good looking models for a reasonable price. still I can't stop wondering that all models released so far - with the exception of T-34/85 and Firefly to some degree - are not "a must buy" kind. Can we expect models belonging to the "must have" category, like StuG III/IV, PzKpfw IV, Sherman, ISU, SdKfz 231, M3A1 halftrack, SdKfz 251, etc? (Question: Bartosz Cieśla)
- Our first wave of models is a kind of test one, we want to check market's reaction. After analysing sales we will release second wave of models. Full list of models, visible above, may still change a little bit. We are thoroughly reading all comments, reviews, questions and opinions now though.

-  Proszę powiedzieć, jakie modele czołgów i niszczyciele czołgów planujecie wydać w najbliższej przyszłości? Czy w waszej ofercie pojawią się pojazdy, takie jak jeepy czy samochody pancerne? (Pytanie: Giuseppe)
- Chwilę wcześniej wspomniałem, że wydamy wkrótce modele PzKpfw IV, PzKpfw V, PzKpfw VI, KW-1, KW-2, PzKpfw 38(t), Sherman. Ta lista może ulec jeszcze niewielkim zmianom. Poza bronią pancerną chcemy wprowadzić także linie lżejszych pojazdów - jeepy, carriery, ciężarówki w rodzaju Blitzy.

- Tell us please, what kind of vehicles can we expect in the near future? Will we see light vehicles, like jeeps or armoured cars? (Question: Giuseppe)
- We plan to release PzKpfw IV, PzKpfw V, PzKpfw VI, KV-1, KV-2, PzKpfw 38(t) and Sherman soon. There may be some little changes to it though. We want to relese some light vehicles too, for example jeeps, carriers, some trucks like Opel Blitz.

- Czy myślicie o wyprodukowaniu gotowych zestawów budynków (budynki i inne elementy)? W takim zestawie znalazłyby się budynki do "Ogniem i mieczem" i inne, nadające się do grania zarówno w "Ogniem i mieczem", jak i "Flames of War"? (Pytanie: Diacon)
- Tak, rozwijamy serię terenów w skali 15 mm do II Wojny Światowej, niebawem do sprzedaży trafią ruiny budynków, powstają też kamienice. Oczywiście, do rozgrywek w czasie II wojny można także użyć wielu budynków z "Ogniem i mieczem" - idealnie nadają się na pola bitwy frontu wschodniego , polecam tu zwłaszcza zestawy gospodarstw -  są dostępne w sklepie Wargamera.

- Do you think about making set of ready to play buildings (buildings and other elements)? I'd love to see such sets with buildings suitable for "By Fire and Sword" and others, suitable for both "By Fire and Sword" and "Flames of War". (Question: Diacon)

- Yes, we develop range of 15 mm scale terrain for World War Two games, soon set of ruined buildings will be released, we are making town houses right now too. There are many buildings from "By Fire and Sword" game which are perfectly suitable for World War Two games too, of course, especially for Eastern Front games. I heartily recommend farmyards sets for this purpose, available in Wargamer's webstore.

- Czy planujecie wydanie figurek w skali 15 mm? (Pytanie: Diacon)
- Tak, w pewnym momencie w przyszłości chcielibyśmy ruszyć z produkcją także figurek. Zaczniemy niebawem od figurek czołgistów, piechota jest w dalszych planach.

- Any plans for figures in 15 mm scale? (Question: Diacon)
- Yes, we want to release miniatures in 15 mm scale in the future too. We will start with tankers miniatures soon, infantry will follow.

- Czy jest szansa na wydanie modeli pojazdów z początkowego okresu wojny dla armii polskiej (np. fiaty) do gry "Flames of War"? (Pytanie: Diacon)
- Tak, planujemy zrobić cały polski sprzęt z początku wojny.

- Any chance for a models of Polish vehicles from the early war (fiats for example) for "Flames of War" rules? (Question: Diacon).
- Yes, it is our intention to release all Polish early war vehicles.

- Czy zostanie wydany zestaw terenowy z rzeką, pasujący do "Ogniem i mieczem", najlepiej z ruchomym brodem i mostkiem? Jeśli tak, to czy będzie on dostępny w wersji pomalowanej i w jakiej cenie? (Pytanie: Duderson)
- Tak, nowa rzeka jest już gotowa, cztery zestawy wysłaliśmy  na turniej "Ogniem i mieczem" na Polach Chwały. Cena rzeki odlewanej (niepomalowanej), zawierającej sześć prostych elementów (w tym jeden z brodem) i dwa zakręty, mające łącznie ok. 210 cm długości, wynosi 200 PLN. Cena takiej samej, pomalowanej rzeki, to 300 PLN. Identyczny zestaw, pomalowany i z żywicami tworzącymi taflę wody i efekt jej płynięcia, kosztuje 400 PLN. Nad mostem obecnie pracujemy.

- Will we see river set, suitable for "By Fire and Sword" game, with movable ford and bridge? If the answer is yes, when this set will be available in painted version and what will be the price? (Question: Duderson)
- Yes, new river kit is finished, four sets were sent to the "By Fire and Sword" tournament organised on "Fields of Glory" convention few weeks ago. Set consisting of six straight sections (one with a ford) and two bends (total length 210 cm) will cost 200 PLN. The same set but painted will cost 300 PLN. The same kit but painted and with resin for water effects will costs 400 PLN. We work on the bridge set right now too.

- Czy planujecie wydać inne jeziorko/bagno? Mam już jedno i nie chciałbym mieć dwóch identycznych. (Pytanie: Duderson)
- Tak, mamy na półce alternatywne greeny bagien i jezior. Wspomnę przy okazji o naszych seriach makiet terenowych w skali 28-32 mm, Gothic SF, Fantasy, Historical  - wszystkie one będą stale  rozwijane równolegle do serii makiet w skali 15 mm. Coraz więcej projektów robimy obecnie w technologii 3D, mamy też coraz więcej wzorów. Obecnie na półce czeka na swój czas około 20 masterów nowych wzorów terenów.

- Will you release alternatiove set of lake/swamp terrain maybe? I already own one of yours and would love to have another one but looking differently. (Question: Duderson)
- Yes, there is another lake and swamp master on our "To do" shelf already. I will also mention that our series of 28-32 mm scale terrain accessories - Gothic SF, Fantasy and Historical - will continue to grow alongside our 15 mm scale range of terrains. We currently work more and more in 3D technology and our range of products steadily grows. We have about 20 masters of new terrains waiting for duplication and release right now.

- Czy wydane zostanie zestaw budynków w formacie "Ogniem i mieczem" - czyli o wymiarach 30x30 cm - zawierający 2-3 budynki plus gospodarstwo? (Pytanie: ragozd)
- Niebawem do sprzedaży trafią zestawy pomalowanych budynków "Tereny do "Ogniem i mieczem DeLuxe". Będą to trzy różne  gospodarstwa z zagrodą, dworek z lamusem, karczma ze stajnią i inne. Seria będzie liczyć w sumie osiem zestawów.

- Will we get buildings set specifically for "By Fire and Sword" (30x30 cm size), containing two, three buildings and farm accessories? (Question: ragozd)
- New range of terrain will be launched soon, it will be labelled as ""By Fire and Sword" Terrain DeLuxe". Range will consists of eight sets, farmyard, mansion house, inn and a stable amongst others. 

- Zauważyłem, że w sklepach brak budynków piętrowych z otwieranymi dachami, przydatnymi do "Flames of War". Czy istnieje możliwość wypuszczenia takich makiet? (Pytanie: szwedzki generał)
- Zaczynamy od zestawu prostych ruinek, które właśnie pakujemy do pudełek. Później pojawią się większe budynki -kamienice ze zdejmowanymi dachami. A wybudowanie całego miasteczka w skali 15 mm jest kolejnym projektem na naszej liście. Po wprowadzeniu do sprzedaży serii "Tereny do "Ogniem i mieczem" DeLuxe", ruszamy z rzeźbieniem, mam nadzieję, że być może jeszcze w tym roku w sprzedaży pojawią sie pierwsze większe budynki. Planujemy rozegrać rocznicową bitwę lądowania w Normandii na nowych makietach - celem jest stworzenie kompletnej makiety miasteczka w Normandii, z budynkami, drogami, chodnikami, lampami ulicznymi.

- There is a distinctive lack of multistorey buildings with removable roofs on the market. Such buildings would be perfect for "Flames of War". Will you release such more detailed, bigger sets? (Question: szwedzki generał).
- We are starting with set of simple ruins, this new product is being packed right now. Later we wil work on bigger buildings - town houses with removable roofs. Building a whole little town in 15 mm scale is another project on our "to do" list. When ""By Fire and Sword" terrain DeLuxe" range will launch, we will start working on bigger buildings too. I hope that first of them will hit the market this year. Our plan is to play anniversary Normandy D-Day battle on tables full of our new products. Our goal is to make complete Normandy town in 15 mm scale - with buildings, pavements, roads and road lamps.

Za zadanie pytanie serdecznie dziękuję zainteresowanym osobom. Firma Tereny do gier zadecydowała, że nagrody otrzymają następujące osoby: AWu (T-34/850, fanir (Hetzer), vonGottschall (Jagdpanther), Diacon (Sherman Firefly), Duderson (zestaw ruinek 15mm). W celu odebrania nagrody wyróżnione osoby proszę o kontakt bezpośrednio z producentem, firmą Tereny do gier.

Thanks for all the questions guys! Terrain4games has decided to give some prizes for most interesting questions. Prizes will go to following persons: AWu (T-34/850, fanir (Hetzer), vonGottschall (Jagdpanther), Diacon (Sherman Firefly), Duderson (15 mm scale ruins set). Please send e-mail to T4G directly here.

Prosto z pudełka: Jagdpanther produkcji Tereny do gier | Straight from the box: Jagdpanther from Tereny do gier

Czwartym modelem w skali 15 mm produkcji firmy Tereny do gier jest niemiecki niszczyciel czołgów 8.8 Jagdpanzer V Jagdpanther, uważany za jeden z najlepszych pojazdów w tej klasie w czasie II wojny światowej.

Opakowanie nie różni się niczym od wcześniej omawianych modeli - części zabezpieczone przed przesuwaniem się kawałkiem sztucznej gąbki zapakowane są w standardowej wielkości przezroczysty blister z naklejką zawierającą nazwę modelu i skalę, w jakiej jest wykonany. Model składa się z czterech elementów, są to dwie gąsienice odlane wraz z fragmentem bocznej płyty pancernej kadłuba, kadłub oraz lufa armaty wraz z jej pancerną osłoną. Wszystkie części dotarły w stanie nieuszkodzonym, na większości widoczny był jeszcze środek ułatwiający wyjmowanie odlewów z formy.

Oglądając poszczególne elementy modelu nie znalazłem żadnych błędów odlewu, na górnych powierzchniach kadłuba widoczne były jednak ślady druku 3D mastera zestawu. W niektórych miejscach były niewyczuwalne pod palcami, można je było dostrzec wyłącznie przez osadzenie się pyłu, w innych - zwłaszcza na górze nadbudowy, można je z trudem wyczuć opuszkami palców. Dodam jeszcze, że z dotychczas wydanych modeli, Jagdpanther jest najbardziej "szczegółowy" - ma najwięcej detali związanych z wyglądem samego "czystego" pojazdu - otworów wentylacyjnych, włazów, peryskopów, itp.

Podobnie jak w przypadku T-34/85 oraz Shermana Firefly, lufa armaty jest mocno zniekształcona - problem ten znika po zastosowaniu sztuczki z ciepłą wodą, wspominałem też już, że kolejne modele będą posiadały tę część odlewaną w metalu.

Bryła modelu wydaje mi się generalnie poprawna. Oglądając zdjęcie firmowe modelu (widoczne na początku tej notki), miałem wrażenie, że niszczyciel jest sporo za wysoki. Po zmierzeniu okazało się jednak, że wysokość modelu w zasadzie odpowiada skali (28,5 mm wobec 27,1 idealnie skalowych). Kształt i nachylenie płyt przedniej i tylnej kadłuba i nadbudówki odpowiada - moim zdaniem - idealnie planom. Myślę że na stole, podczas gry, różnica wysokości tego rzędu jest całkowicie pomijalna.

Z uwagi na inny sposób podziału elementów modelu - gąsienic i kadłuba - w Jagdpantherze nie istnieje problem szpar pomiędzy błotnikami i pancerzem. Gąsienice doklejane są do boku kadłuba, a połączenie maskowane jest od góry wystającym nawisem błotników.

Na koniec krótko o cenie - 59 PLN za model w skali 15 mm to sporo. Trzeba jednak uczciwie przyznać, że modele tego samego niszczyciela oferowane przez najbardziej popularnego w Polsce producenta, Battlefront, są o kilka złotych droższe. Miejmy jednak nadzieję, że cena jednostkowa Jagdpanthery w zapowiadanym przez Tereny do gier zestawie zawierającym kilka modeli będzie niższa.

Fourth model in a new range of 15 mm scale armoured vehicles from Tereny do gier company is German tank destroyer 8.8 Jagdpanzer V Jagdpanther, one of the best vehicles in its class.

Model is supplied packed in the same kind of protection blister as previously described kits - transparent standard blister with a sticker on it. Parts of the model itself are protected by a piece of foam. Model consists of four parts - tracks, hull and a gun with a armoured mantlet. All parts are casted in light grey resin - the same as in previous models. Resin is relatively soft but not brittle. It certainly helps with a bended barrel of the gun. Fortunately I know from personal experience that barrels of Tdg's models are easily straighten up with an old hot water trick, additionally future models will have barrels casted in metal. All parts of the model were in pristine condition, undamaged and with a easily noticeable layer of mould releasing agent on them.

As I thoroughly checked all parts I didn't find a single fault - no bubble holes, no damaged edges, etc. There are clear marks left from the 3D printing of the model master though on the upper surfaces of the hull. There are places where they are barely noticeable (only releasing agent makes them visible) and there are areas - especially top of the superstructure - where they are noticeable once touched with a tip of the finger. Jagdpanther is by far the most detailed from all models released by far - there are tools on the side, periscopes, hatches, ventilation grills, etc.

Shape of the model seems correct for me. When I looked at the producer's photo (visible at the top of this note) I thought that height of the model seems to be wrong. After measuring, height is almost perfectly in scale - model has height of 28.5 mm and 27.1 would be ideal in scale. Shapes and angles of front and rear armour plates of the hull and superstructure seem to be correct too. I think slightly bigger height won't be a problem at all once finished model will be on the table.

As tracks are glued to the hull in a different way then in previously described models, there won't be any visible gaps between fenders and rest of the hull. Tracks are glued to the sides of the hull and join is masked by overhanded fenders.

And let's speak shortly about the price - 59 PLN (about 14 EUR, 19 USD, 11,90 GBP) is a lot for a 15 mm scale model. To be honest, models of this vehicle, offered in Poland by most popular producer here, Battlefront, are even more expensive (about 1 EUR, 2 USD and 1.5 GBP more expensive). I hope that platoon deals, promised by producer, will be more competitively priced.

Prosto z pudełka: Jagdpanzer 38(t) Hetzer w skali 15 mm produkcji Tereny do gier | Straight from the box: 15 mm scale Jagdpanzer 38(t) Hetzer by Tereny do gier

W trzeciej już notce, omawiającej modele wozów pancernych w skali 15 mm, produkowane przez firmę Tereny do gier, zajmę się zestawem przedstawiającym niemiecki lekki niszczyciel czołgów Jagdpanzer 38(t) Hetzer, produkowany na bazie czołgu lekkiego Panzerkampfwagen 38(t).

Podobnie jak w przypadku omawianych wcześniej T-34/85 oraz Shermana Firefly, model zapakowany jest w standardowej wielkości blister z naklejką informującą o nazwie pojazdu i skali w jakiej został wykonany. W przeciwieństwie do wcześniejszych zestawów części modelu Hetzera są dodatkowo opakowane w woreczek strunowy oraz, oczywiście, zabezpieczone gąbką. Wszystkie elementy składowe dotarły do mnie w stanie nieuszkodzonym. Model wykonany jest z tej samej, jasnoszarej żywicy, co opisywane wcześniej pojazdy. Składa się z pięciu części - dwóch gąsienic odlanych z błotnikami, kadłuba, lufy armaty wraz z jarzmem oraz karabinu maszynowego wraz z osłoną.

Po dokładnym obejrzeniu odlewu znalazłem jeden niewielki ślad po bąbelku powietrza, na krawędzi jarzma osłony armaty. W przeciwieństwie do wcześniej omawianych modeli lufa Hetzera nie wymagała prostowania - być może jest to efektem jej małej długości. Pewnej pracy wymagać będą odlewy gąsienic - ich górna powierzchnia, będąca jednocześnie jedną z płaszczyzn klejenia części do kadłuba - wymaga usunięcia śladów kanałów wlewowych. Ich dokładne usunięcie i szlifowanie pozwoli uniknąć powstania szpar między kadłubem a błotnikiem. Jakość odlewu wszystkich części oceniam jako bardzo dobrą - brak jest wyczuwalnych palcami śladów druku 3D mastera modelu, powierzchnie są płaskie, kąty łączenia płyt pancernych ostre. Doskonale widoczne są drobne detale kół podwozia. Wymiary modelu odpowiadają deklarowanej skali.

Z dotychczas omawianych modeli pojazdów firmy TdG ten, od strony technicznej, podoba mi się najbardziej.

This is third note in a series on inbox descriptions of new range of resin 15 mm scale armoured vehicles released by Tereny do gier company. In this note I'd like to describe kit of German light tank destroyer Jagdpanzer 38(t) based on the modified chassis of light tank Panzerkampfwagen 38(t) - pressed into German service after the annexion of Czechoslovakia.

As with already described models of T-34/85 and Sherman Firefly, kit is supplied in standard size blister with a sticker with the name and a scale of the model. Contrary to earlier models, this one is additionally packed inside foil bag which is, in turn, protected by a piece of foam. All parts of the Hetzer reached me in perfect condition, with no damage done in transit. Model itself is casted with the same light grey resin as previous vehicles. It comes in five parts - tracks casted with fenders, hull, gun barrel and machine gun with ballistic shield.

After thorough examination of all parts I managed to find one casting imperfection - small hole on the very edge of the gun mantlet. Contrary to earlier kits, Hetzer's barrel was straight - maybe because it is significantly shorter then guns of T-34/85 and Firefly. Upper surfaces of the tracks need to be sanded. They have small resin sprue leftovers which need to be removed before gluing tracks to the hull. There will be ugly gaps between hull and fenders otherwise. Quality of casting of all parts is very high in my opinion - there are no 3D printing marks left on the hull surfaces which are flat, angles of the armour plates seem right. There are tiny but perfectly visible details on the wheels too. Size of the model fits declared scale.

I like this Hetzer model a lot, I think it is the best from the three described so far.

Prosto z pudełka: Sherman Firefly produkcji firmy Tereny do gier | Straight from the box: Sherman Firefly by Tereny do gier

Bohaterem drugiego inboxu modeli pojazdów pancernych, produkowanych przez firmę Tereny do gier w skali 15 mm, jest Sherman Firefly - wersja shermana uzbrojona w doskonałą, brytyjską armatę 17 pdr. Pojazd ten był wykorzystywany także przez pancerniaków z polskiej 1. Dywizji Pancernej.

Wszystkie cztery dotychczas wydane modele z tej serii dostarczane są w przezroczystych, standardowych blistrach, na których znajduje się etykietka z nazwą pojazdu i skalą. Elementy modelu zabezpieczone są gąbką, chroniącą je przed przemieszczaniem się i obijaniem. Wszystkie części pojazdu dotarły do mnie w stanie nienaruszonym. Model składa się z pięciu części - kadłuba, wieży, lufy wraz z jarzmem oraz dwóch gąsienic odlanych razem z błotnikami. Części odlane są w jasnoszarej żywicy, wszystkie elementy noszą wyraźne ślady proszku ułatwiającego wyjmowanie z form.

Górna część modelu czołgu, mówiąc dokładnie płyta nadsilnikowa, ma widoczne delikatne ślady druku 3D mastera modelu. Pozostałe powierzchnie pojazdu są czyste i gładkie. Całość jest odlana poprawnie, bez śladów pęcherzyków powietrza. Na niektórych elementach, zwłaszcza gąsienicach, widoczne są drobne nadlewki. Miejsca montowania gąsienic do kadłuba wymagają szlifowania i oczyszczenia - sposób odlewania gąsienic powoduje, że w miejscu, w którym ich góra przylegać ma do kadłuba czołgu, tworzą się nadlewki żywicy. Bez ich usunięcia pozostanie szpara pomiędzy gąsienicami i kadłubem. Sporego szlifowania wymaga podstawa wieży - być może to kwestia mojego egzemplarza, jednak na mojej pozostało sporo zbędnej żywicy. Jej usunięcie jest konieczne do poprawnego osadzenia wieżyczki w jej łożu.

Podobnie jak w przypadku T-34 lufa armaty jest wygięta, jednak także i w tym przypadku udało się ją bezproblemowo wyprostować po czasowym zanurzeniu w gorącej wodzie. Z rozmowy z przedstawicielem producenta wiem już, że w przyszłości elementy uzbrojenia odlewane będą w metalu, co powinno zlikwidować problem wygiętych luf.

Bryła modelu wydaje mi się prawidłowa, porównywałem ją do planów zawartych w publikacji wydawnictwa Militaria "Polskie Shermany cz. 2". Jedynym mankamentem, który zauważyłem, jest brak jakichkolwiek szczegółów na płycie tylnej pancerza - w tym miejscu na odlewie nie ma, po prostu, niczego.

Model produkcji firmy Tereny do gier porównałem następnie z żywicznym modelem Shermana Firefly produkcji Battlefront z zestawu "Sherman Armoured Platoon". Na pierwszy rzut oka widoczne są różnice wymiarów - model firmy TdG jest nieco mniejszy, a dokładniej jego kadłub jest odrobinę krótszy. W skali 1:100 całkowita długość kadłuba powinna wynosić, zgodnie z posiadanymi przeze mnie danymi, 589 mm. Bliższy tego wymiaru jest model polskiego producenta. Podobnie wygląda wieża, nieco mniejsza od battlefrontowej. Jakość odlewu polskiego oceniam znacznie wyżej od jakości odlewu modelu BF - model wygląda na ostrzejszy pod względem detali, jest jednak uboższy jeśli chodzi o zamontowane na pancerzu wyposażenie dodatkowe. Bardziej jednak podoba mi się zarówno odwzorowanie szczegółów układu jezdnego, jak i elementów pancerza i wieżyczki.

Ogólnie, według mnie, model Terenów do gier jest nieco lepszy od modelu wydawcy "Flames of War".

In the second inbox of Tereny do gier's 15 mm scale vehicles I will write a little about model of Sherman Firefly - one of the better known versions of this iconic Allied tank, armed with British 17 pdr. gun. 

All four models from this range released so far share the same package - simple, standard blister with a sticker with a name and scale on it. Parts of the model are protected by a piece of foam. All parts are tightly pressed into the blister and they do not move at all - all parts were in perfect condition once taken out of the package. Model istelf consists of five parts - tracks casted with fenders, hull, turret and gun barrel. Resin is light grey in color, all parts are covered in dusty residue of the mould releasing agent.

Upper half of the hull, more specifically upper armoured plate covering engine, has visible traces of 3D printing process left from the master I think. Other surfaces of the model are smooth. All parts are casted without imperfections like air bubbles, etc. but there are some resin left overs of course. They are especially visible on the upper surfaces of the tracks. They must be sanded off to get a clean, tight fit to the hull. Bottom of the turret needs some sanding too as it doesn't fit deep enough left as it is now.

Gun barrel was slightly bended but I was able to straigten it up without any problems after heating it a little in a hot water. As I spoke with the producer, I now that this part of the model will be casted in metal soon.

After comparing model to the plans I think that overall shape of the model is correct. I have just one complain - rear armour plate is totally devoid of any details.

As I own Battlefront's Sherman resin model in 15 mm scale, I was able to compare both kits. Battlefront's Sherman is slightly longer. Total length of the hull in 1:100 scale should be 589 mm and Tereny do gier's model is closer to this. Similarly, turret of the newer kit is slightly smaller. Quality of the cast is by far better on the TdG's model. Details are much sharper, they don't have that soft feeling visible on the BF's tank. On the other hand, BF's model has more such details as tools, etc. I like better TdG's tracks too. They are finer, more delicate and they have  more "technical" look.

I think that TdG's Sherman Firefly is slightly better then Sherman released by Battlefront.

Prosto z pudełka: T-34/85 produkcji firmy Tereny do gier | Straight from the box: T-34/85 by Tereny do gier

Firma Tereny do gier kojarzona była dotychczas z akcesoriami terenowymi do gier bitewnych, sprzedawanymi w kilku seriach różniących się jakością wykończenia, głównie w skali 28 mm, choć od pewnego czasu rozwijana jest także seria terenów w skali 15 mm. Producent zdecydował się rozszerzyć ofertę wypuszczając na rynek serię pojazdów pancernych z II wojny światowej, wykonanych z żywicy w skali 15 mm (czyli 1:100). Jednym z pierwszych czterech wzorów jest model późnej wersji czołgu T-34 uzbrojonego w armatę 85 mm.

Model dostarczany jest w standardowym blistrze plastikowym, z naklejką informującą o nazwie modelu i skali. Wnętrze zabezpieczone jest kawałkiem sztucznej gąbki - unieruchamia ona elementy zestawu na tyle mocno, że przypadkowe uszkodzenie części wskutek obijania się o siebie jest jeśli nie niemożliwe, to przynajmniej bardzo trudne. W opakowaniu znajduje się pięć części wykonanych z żywicy w kolorze szarym - jest to kadłub, para gąsienic odlanych wraz z błotnikami, wieża oraz jarzmo armaty wraz z lufą armatnią. Na pierwszy rzut oka nie odnalazłem żadnych braków, poza wygiętą lufą armaty, później okazało się jednak, że jarzmo armatnie ma na dolnej powierzchni ślad po pęcherzyku powietrza wielkości ok. 1 mm - odrobina greenstuffu radzi sobie z tego rodzaju defektem bez żadnego problemu. Podobny ślad bąbla znajduje się także na przedniej części kadłuba. 

Kadłub czołgu odlany jest wraz z elementami dodatkowymi - zbiornikami paliwa, piłą na burcie, ogniwami gąsienicy z przodu kadłuba, liną holowniczą i hakami. Jeden z nich niestety uległ zniszczeniu w trakcie robienia zdjęć - przy wyjmowaniu dość mocno zawadziłem tym drobnym elementem o korpus aparatu fotograficznego i odłamałem go.

Oglądając pierwsze zdjęcia modeli z tej serii w sieci, widziałem dość wyraźne ślady druku mastera modelu. Są one widoczne jednak tylko na zdjęciach - w rzeczywistości na modelu T-34 trudno je zauważyć gołym okiem, nie czuć ich także pod palcami. Podejrzewam, że po pomalowaniu nie będzie ich widać w ogóle - mówiąc krótko - powierzchnie modelu są niemal gładkie. Niemal, bowiem w miejscach gdzie powinno tak być, zwłaszcza na wieży, faktura boków i góry odzwierciedla, oczywiście w sposób przesadzony w tej skali, chropowatość odlewów rzeczywistych pojazdów.

Wieża ma moim zdaniem poprawny kształt, widoczne są charakterystyczne podcięcia boczne. Osadza się dobrze na kadłubie, być może wymagać będzie tylko drobnego podszlifowania, by osiąść nieco głębiej. Zresztą ogólnie model wymaga oczyszczenia z drobnych nadlewek. Pozostawiając je, zwłaszcza na gąsienicach (pokazuję je na jednym ze zdjęć), podczas montażu uwidocznią się szczeliny między błotnikami, a bokami pancerza.

Najwięcej obaw budziła we mnie lufa armaty, po wyjęciu z blistra zdecydowanie skrzywiona. Pięć minut prostowania pod ciepłą wodą z kranu załatwiło jednak problem. Przy okazji przekonałem się, że żywica, z której wykonany jest model, jest elastyczna i giętka, lufy nie powinny więc, przy pewnej dbałości o modele na stole, łamać się jak zapałki.

Jedynym modelem T-34 w skali 15 mm, jaki mam obecnie w domu, to model Zvezdy - wciąż niewycięty z ramek. Przystawiając kadłub do kadłuba czołgu produkcji Zvezdy widać, że wymiarowo jest idealnie z nim zgodny. Podobnie gąsienice, różnica długości nie przekracza milimetra.

Model T-34/85 produkcji Terenów do gier nie jest, z całą pewnością, modelem redukcyjnym. Nie pretenduje zresztą do jego miana. To model przeznaczony do gier bitewnych, uproszczony w konstrukcji i detalach. Podoba mi się jednak i jego geometria, i wykonanie. Gdyby jeszcze był o parę złotych tańszy...

Wkrótce opis zawartości blistra z Shermanem Firefly.

Tereny do gier company is a Polish manufacturer or terrain accessories in 28 mm scale mainly, only lately coming into 15 mm scale too. Producer has decided to launch its own range of resin 15 mm scale World War Two armoured vehicles too lately. One of the first four models launched on the market is iconic Russian tank T-34 armed with 85 mm gun.

Model is supplied in standard clear plasti clamshell blister, with a sticker with a name of vehicle and scale. Parts of the kit are protected by a foam - I think that together with a blister it is a protection of sufficient level. Blister contains five parts casted in grey resin - hull, pair of caterpillars casted with fenders, turret and a gun. After thoroughly checking my model I noticed two minor casting errors - one on the lower side of the gun, second on the right side of the front of the hull. Gun itself was bend a little too. Errors as such are fortunately easy to repair, small ball of greenstuff works wonder on such things.

Tank's hull is casted with some additional details - fuel drums, saw, additional track links, hooks. Unfortunately I managed to break one of the hooks during unpacking, as I hit with it directly into my camera during unpacking.

Looking at first pictures of Tereny do gier's new models on the Web, I saw print marks left from the 3D printing of the master model. Fortunately, they are visible only on the photos. Holding model in my hands, in full daylight, I was unable to see them and feel them under my fingers. I think that after painting the model they won't be visible at all. Surfaces of the model are almost smooth - almost, as there are some inperfections in places where they should be - turret especially. Surface of the sides and top of the turret resemples uneven surface of the real T-34 turrets. Effect is slightly exaggerated in 15 mm scale but it is a nice touch in my opinion.

Turret of the tank has correct shape I think, with clearly visible side undercuts. It sits well on the hull. Some sanding is necessary on the caterpillars though as leaving them as they are, they will leave gaps between the hull and the fenders.

The part I was most sceptical of was gun itself. Barrel was definitely bend straight from the box. But after about five minutes in hot water I was able to straighten it up. Resin is soft and I think that barrels will not snap too easily on the table top.

The only T-34 model of the other producer in 15 mm scale I currently have at my home, is Zvezda's one. As you can see on the photo, they have almost perfectly the same dimensions. 

Model of T-34/85 by Tereny do gier isn't scale model, that's for sure. It doesn't even pretends to be one. This is wargaming model, built with wargaming in mind - like models of Battlefront or Forged in Battle are. I like it overall and it would be even better being a dollar or euro cheaper.

Sherman Firefly model in-box soon.